WIOŚ w Krakowie – czy to już przekroczenie uprawnień w zakresie (nie)udostępnienia informacji publicznej?

Pewien obywatel, z uwagi na brak możliwości odszukania danych w Biuletynie Informacji Publicznej Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Krakowie, złożył mailowe zapytanie do WIOŚ o udostępnienie mu informacji publicznej w zakresie imion, nazwisk, stanowisk oraz kwot wraz z uzasadnieniami nagród przyznanych pracownikom WIOŚ w Krakowie w roku 2017, 2018 i 2019, pełniących funkcje publiczne (czyli nie pełniących funkcji wyłącznie usługowych: tj. jak goniec, sprzątaczka, konserwator, stróż, itp.), a także wysokości całego budżetu (środków) przeznaczonego na działania/zadania WIOŚ w Krakowie w latach 2017, 2018 i 2019. Jakież było jego zaskoczenie, gdy najpierw został przez pracownika Wydziału Prawnego WIOŚ wezwany do ujawnienia swoich danych osobowych (a prawo do informacji publicznej przecież umożliwia składać wnioski anonimowe!), a potem, po uargumentowaniu przez niego, że WIOŚ jednak bezprawnie „blokuje” dostęp do informacji publicznej, otrzymał częściową odpowiedź oraz informację, że na odpowiedź w sprawie nagród będzie musiał czekać jeszcze do 17 września 2019 r. (czyli w sumie 2 miesiące od złożenia wniosku). Historię opisujemy poniżej.

Po kolei…

I. Treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożona do WIOŚ w Krakowie dnia 17 lipca 2019 r.:

Szanowni Państwo
 
W związku z brakiem tych informacji w BIP WIOŚ w Krakowie, uprzejmie proszę o odpowiedź na ten adres e-mail w zakresie:
 
1) imion, nazwisk, stanowisk oraz kwot wraz z uzasadnieniami nagród przyznanych pracownikom WIOŚ w Krakowie, pełniących funkcje publiczne (czyli nie pełniących funkcji wyłącznie usługowych, takich jak goniec, sprzątaczka, konserwator, stróż, itp.) w roku 2017, 2018 i 2019 r.
2) wysokości całego budżetu (środków) przeznaczonego na działania/zadania WIOŚ w Krakowie w latach 2017, 2018 i 2019.
 
Z góry dziękuję za szybką odpowiedź.

II. Odpowiedź WIOŚ z 25 lipca 2019 r.:

Szanowni Państwo,
 
W odpowiedzi na państwa wniosek z dnia 17 lipca 2019 roku o udostępnienie informacji publicznej dot. nagród oraz budżetu za lata 2017-2019, informuję że wniosek nie spełnia wymagań określonych w art. 63 par. 2 Ustawy Kodeks postępowania administracyjnego
 
W związku z tym na podstawie art. 64 par.2 w związku z art. 63 par. 2 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) wzywam do usunięcia braków formalnych w postaci uzupełnienia wniosku o imię i nazwisko osoby składającej wniosek.
 
Usunięcia braków formalnych należy dokonać w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania.
 
Michał Żbik
Wydział Prawny
WIOŚ Kraków

III. Obywatel 31 lipca 2019 r. odpowiada WIOŚ:

Dzień dobry
 
W doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych jasno przesądzono, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej można złożyć zwykłą drogą mailową, tj. nie za pośrednictwem systemu ePUAP, jak ma to miejsce w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017 poz. 1257 ze zm., dalej jako: KPA). Dopuszczenie ww. możliwości podyktowane jest przede wszystkim regułą, że do postępowania o udostępnienie informacji publicznej nie stosuje się przepisów KPA. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że procedurę wnioskową w trybie UDIP cechuje minimum wymogów formalnych, bowiem założeniem ustawodawcy było stworzenie postępowania odformalizowanego i uproszczonego. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie jest zatem podaniem, o którym mowa w art. 63-64 KPA i tym samym brak jest podstaw do uzależnienia realizacji żądania od wskazania danych osobowych wnioskodawcy. zapatrywanie to wyraża, na przykład, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lutego 2015 r. (sygn. akt II SAB/Gl 2/15): „Wniosek o udzielenie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stanowi podania w indywidualnej sprawie administracyjnej w rozumieniu art. 63 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm., dalej: Kpa) i nie wszczyna postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06 publ. CBOSA). Wniosek złożony w trybie u.d.i.p. wymaga natomiast niezwłocznego załatwienia w formach przewidzianych w tym akcie.”
 
Podkreślić również należy, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie formułują wymogów formalnych wniosku o udostępnienie takiej informacji. Jak w szczególności stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 17 czerwca 2014 r. (sygn. akt II SAB/Kr 129/14): „Skoro zatem złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostało obwarowane żadnymi szczególnymi wymogami formalnymi, w szczególności nie wymaga uzasadnienia faktycznego ani prawnego, jak również dokładnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a jedynie w miarę precyzyjnego wskazania zakresu żądanych informacji oraz miejsca i sposobu dostarczenia tych informacji, stwierdzić należy, że wniosek skarżącego nadawał się do rozpoznania. Spełniał bowiem dwa podstawowe elementy formalne pozwalające na jego rozpoznanie – wskazywał zakres żądanych informacji oraz sposób i miejsce ich dostarczenia”.
 
Co więcej, zgodnie z art. 2 UDIP, prawo do informacji przysługuje „każdemu”, a od osoby osobie wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Należy zatem przyjąć, że status wnioskodawcy nie ma istotnego znaczenie, kluczowy jest natomiast fakt, czy adresat wniosku posiada informację oraz czy stanowi ona jawną informację publiczną (odpowiednio art. 4 ust. 3, art. 1 ust. 1, art. 5 UDIP).
 
Jak wynika z powyższego, wniosek anonimowy jest wiążący dla podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej i tylko w wyjątkowych przypadkach dopuszczalne jest żądanie przez ten podmiot ujawnienia przez wnioskodawcę tożsamości. Stanowisko powyższe Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie sformułował w wyroku z 12 lutego 2016 r. o sygn. akt I OSK 1280/15 oraz I OSK 1238/15:
 
„Jeżeli zatem wnioskodawca domaga się udzielenia informacji prasie, a więc powołuje się na swój przymiot wynikający z art. 7 ust. 2 pkt 1 lub pkt 5 Prawa prasowego, to winien go wykazać, bo bez tego nie może uzyskać żadnej informacji prasowej, w odróżnieniu od udostępniania informacji w trybie u.d.i.p., o którą mogą ubiegać się również osoby anonimowe, posługujące się przykładowo jedynie nazwą internetową. W stosunku do tego rodzaju bytów wirtualnych nie zachodzi potrzeba ustalenia ich prawdziwych danych, chyba że w sprawie zachodzi potrzeba wydania decyzji.”
 
Analogiczny pogląd sąd ten wyraził w wielu innych wyrokach, na przykład: w wyroku z dnia 17 marca 2016 r. o sygn. akt I OSK 1088/15, w wyroku z dnia 17 marca 2016 r. o sygn. akt I OSK 1400/15, w wyroku z dnia 21 lipca 2017 r. o sygn. akt I OSK 1533/15.
 
Wobec powyższego pytam, w jakim celu i na jakiej podstawie pyta Pan o moje imię i nazwisko? Jeśli w celu wydania w tym momencie decyzji odmownej, proszę o wskazanie tego powodu, którego wcześniej nie podano. Jeśli w innym celu, to jest to bezprawne na tym etapie i proszę liczyć się ze skargą do organu GIOŚ w tej kwestii. Warto też odpowiadać na wiadomości zachowując ciągłość korespondencji (przydatne dla sędziów w przypadku postępowania sądowego administracyjnego czy karnego z uwagi na nieudostępnienie informacji publicznej).

IV. Odpowiedź WIOŚ z dnia 1 sierpnia 2019 r.:

Dzień dobry,

W załączeniu przesyłam pismo dotyczące wniosku z dnia 17 lipca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym (uwierzytelnienie podpisu w załączniku).

Z poważaniem,
Katarzyna Goszczycka
Kancelaria WIOŚ w Krakowie

Załącznik:

V. Obywatel nie daje za wygraną i odpisuje WIOŚ-owi następnego dnia w ten sposób:

Wobec niepełnej odpowiedzi na wniosek, wnoszę o jej uzupełnienie w ciągu 3 dni.

Informacja o nagrodach (i uzasadnieniu tychże) dla osób pełniących funkcje publiczne w WIOŚ to informacja jawna, dlatego też bezprawnym jest odsyłanie obywatela „po informację” gdzieś indziej.

WIOŚ w Krakowie jest w posiadaniu informacji, w jakiej wysokości i kto uzyskał nagrodę, dlatego raz jeszcze wnoszę o zaprzestanie łamania prawa przez WIOŚ w tym względzie.

Ponadto informuję, że osoby pełniące funkcje publiczne w WIOŚ to nie tylko te osoby, wymienione przez Państwa, ale również i kierownicy, inspektorzy, itd. Jedynie osoby stanowiące zaplecze gospodarczo-techniczne, jak sprzątaczki, gońce, kierowcy nie stanowią osób pełniących funkcje publiczne, zgodnie z orzecznictwem, literaturą, itd.

Raz jeszcze wnoszę o wykonanie wniosku w całości.

VI. A oto odpowiedź WIOŚ z 2 sierpnia 2019 r. – wydłużenie terminu na odpowiedź na złożony wniosek o informację publiczną:

Dzień dobry,

W załączeniu przekazuje pismo dotyczące wniosku z dnia 17 lipca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Z poważaniem,
Katarzyna Goszczycka
Kancelaria WIOŚ w Krakowie

Załącznik:

Komentarz redakcyjny:

Reasumując, obywatel chciał poznać kto, za co i w jakiej wysokości otrzymał w ostatnich prawie 3 latach nagrody w WIOŚ w Krakowie oraz jaki budżet przeznaczony jest dla tej instytucji na zadania, które ma realizować.

Najpierw został wezwany do ujawnienia swoich danych, jak imię i nazwisko.

Nie został jednak powiadomiony w jakim celu WIOŚ takich danych od niego żąda, mimo, że prawo umożliwia składanie wniosków o udostępnienie informacji publicznej w sposób anonimowy (np. za pomocą specjalnie utworzonego emaila). Wydział Prawny WIOŚ by tego nie wiedział? Na pewno nie było w tym chęci wydania decyzji odmownej, bo ani to nie zostało przez WIOŚ zaznaczone, a poza tym wydanie decyzji wymaga jeszcze wskazania adresu korespondencyjnego do przesłania tejże pod wskazany adres (tu przez WIOŚ). 

Następnie, gdy obywatel udzielił odpowiedzi, opierając się na przepisach prawa i wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, które jasno stanowią, że prawo do informacji przysługuje „każdemu”, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Należy zatem przyjąć, że status wnioskodawcy nie ma istotnego znaczenia, kluczowy jest natomiast fakt, czy adresat wniosku posiada informację oraz czy stanowi ona jawną informację publiczną (odpowiednio art. 4 ust. 3, art. 1 ust. 1, art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Funkcjonariusz publiczny ma pierwotny prawny obowiązek znajomości aktów określających jego uprawnienia i obowiązki. W związku z tym urzędnik, który działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, popełnia przestępstwo i ponosi odpowiedzialność karną. Zgodnie bowiem z treścią artykułu 231 Kodeksu Karnego funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Jest to tzw. przestępstwo urzędnicze.

Z przekroczeniem uprawnień mamy do czynienia wówczas, gdy sprawca podejmuje czynności nieleżące w granicach jego kompetencji. Chodzi tu o przekroczenie zakresu czynności służbowych, do których wykonania sprawca jest uprawniony.

Gdy wobec powyższego, WIOŚ nagle zdecydował się zaprzestać żądania imienia i nazwiska Wnioskodawcy, łaskawie, ale lakonicznie i – przede wszystkim – w sposób niepełny, odpowiedział na wniosek z 17 lipca 2019 r. podając tylko kwoty budżetowe, a w kwestii nagród, zarekomendował zwrócić się w tej sprawie do wojewody…

Obywatel kolejny raz nie dał się „spławić” Wydziałowi Prawnemu WIOŚ, więc m.in. odpowiedział, że to nie jest pełna odpowiedź na wniosek, a przedmiotowe informacje o nagrodach na pewno WIOŚ posiada (skoro przydzielono je pracownikom WIOŚ), wobec czego winien je obywatelowi udostępnić. Dane budżetowe WIOŚ w Krakowie też nagle przestały być „tajne” i bez dalszego bezprawnego szukania kto jest Wnioskodawcą, WIOŚ w końcu je udostępnił.

Przypomnijmy, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej nieudostępnienie informacji publicznej, którą się posiada, jest kwalifikowane jako przestępstwo (art. 23), za co grozi rok więzienia.

W końcu, w odpowiedzi na to ostatnie wezwanie obywatela, WIOŚ przedłużył termin udzielenia odpowiedzi o kolejne 1,5 miesiąca, wskazując jednocześnie w piśmie na ewentualną konieczność zebrania i zanonimizowania danych oraz przygotowania „od podstaw” zestawienia osób, które nagrody otrzymały; bo obecnie takiej listy – kto, za co i jaką kwotę nagród otrzymał – oczywiście nie posiada!

Gdy tylko uda nam się więcej w sprawie dowiedzieć, poinformujemy o tym Państwa na łamach portalu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *